Trends en kansen

De voedselwaardeketen staat voor steeds grotere uitdagingen. Volgens de FAO (Food and Agricultural Organisation van de Verenigde Naties) is er over ongeveer dertig jaar tot 70% meer voedsel nodig om de groeiende wereldpopulatie te voeden. De vraag wordt steeds vaker gesteld hoe op een duurzame manier aan de toenemende mondiale vraag naar dierlijke eiwitten kan worden voldaan. De maatschappelijke druk op productie (en consumptie) van dierlijke eiwitten neemt in Noordwest-Europa, waar de meest efficiënte agrarische productiesystemen worden ingezet, immers aanzienlijk toe. Klimaat, kringloop en biodiversiteit zijn grote thema’s. In dit schijnbare spanningsveld biedt onze Total Feed-aanpak, zowel nationaal als internationaal, duurzame oplossingen.

Change layout to 2 columns

De actuele trends in de voedselwaardeketen zijn:

  • De vraag naar dierlijke eiwitten – zuivel, vlees, eieren – blijft wereldwijd stijgen onder invloed van de groeiende wereldbevolking en de toenemende welvaart in opkomende markten. In Noordwest-Europa lijkt de totale consumptie van dierlijke eiwitten echter te stabiliseren.

  • De verdere globalisering heeft een positieve invloed op de internationale handel in producten met dierlijke eiwitten. Tegelijkertijd leiden geopolitieke spanningen op de wereldmarkt en de uitbraak van dierziekten tot (tijdelijke) verschuivingen en onzekerheden in exportstromen. Vooral de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest in 2019 in China en andere Aziatische landen, veroorzaakte verschuivingen in de exportstromen.

  • Er is veel export van dierlijke eiwitten vanuit Noordwest-Europa naar landen waar de productie van deze eiwitten, onder meer door ligging en klimaat, op een minder efficiënte manier en met een hogere CO2-voetafdruk plaatsvindt. Vanwege de (lokale) milieu-impact van de agrarische sector, zowel in absolute zin als in relatie tot (nationale) klimaatdoelstellingen, worden er in Noordwest-Europa steeds meer maatregelen getroffen en wetten ingevoerd waaraan de veehouderij moet voldoen. In 2019 werd bijvoorbeeld de stikstofdepositie in Nederland een acuut politiek probleem, waardoor het toekomstperspectief voor veehouders sterk wordt beïnvloed. De maatregelen in Nederland in verband met de stikstofproblematiek zijn nog niet volledig uitgekristalliseerd. In Duitsland werd een voorstel gedaan om vleesproducten onder het hogere btw-tarief te brengen. Dit voorstel werd niet aangenomen.

  • Het aantal veehouders in Noordwest-Europa neemt af, maar de productie van het volume dierlijke eiwitten blijft over het algemeen stabiel. Hoewel dit per sector en land verschilt, betekent het dat boerenbedrijven groter worden. Daarmee verandert ook de vraag naar voederoplossingen, advies en hulpmiddelen.

  • De groeiende interesse van consumenten in Europa voor dierenwelzijn en voor de kwaliteit en de herkomst van voedsel leidt tot nieuwe initiatieven en samenwerking binnen de sector. Welzijnsconcepten voor vleeskuikens, waarbij ze langer leven en meer ruimte hebben, zijn hier een voorbeeld van.

  • Consumenten, vooral in de meer welvarende landen, kiezen steeds vaker voor kip en vis in plaats van rood vlees. Daarnaast is er ook groeiende interesse voor plantaardige vleesvervangers, biologische voeding en voor vegetarische en veganistische voeding. Onderzoek toont echter aan dat de gemiddelde consumptie per persoon van dierlijke eiwitten, waaronder  vlees, in Noordwest-Europa nog niet daalt.

Kansen voor ForFarmers

De Noordwest-Europese agrarische sector in het algemeen, en de Nederlandse veehouderij in het bijzonder, loopt wereldwijd voorop in het produceren van vlees, eieren en zuivel met onder meer de laagste CO2-voetafdruk1. ForFarmers kan de kennis en ervaring, opgedaan door de sterke positie in de Nederlandse agrarische sector, optimaal internationaal inzetten. Daarmee helpen we veehouders duurzamer en efficiënter te produceren, met gezondere dieren en minder emissies (o.a. CO2, ammoniak, stikstof, fosfaat, fijnstof en geur). De toenemende regeldruk zorgt voor extra investeringen, door de hele voedingsketen, die nog niet makkelijk in de consumentenprijs (kunnen) worden doorberekend. De internationale concurrentiepositie van de Noordwest-Europese veehouderij wordt hierdoor beïnvloed. Dit leidt tot verdere consolidatie van boerenbedrijven, die ook wordt ingegeven door de opvolgingsproblematiek van veehouders. Veehouders van grotere boerenbedrijven hebben andere voerbehoeften. Denk aan het zelfstandig mengen van voer op het boerenerf (home mixing), aan specifieke voeroplossingen voor welzijnsconcepten en aan de vraag naar advies. Hierbij spelen innovatieve hulpmiddelen een belangrijke rol waardoor data van het boerenbedrijf kunnen worden benut om de resultaten op het boerenerf te verbeteren. Voor voerondernemingen neemt de noodzaak voor schaalgrootte daardoor ook toe, wat eveneens resulteert in consolidatie in de voersector.

 

Deze dynamiek in de agrarische sector brengt uitdagingen en kansen met zich mee voor de hele keten. Vooral in de meer dichtbevolkte gebieden in West-Europa komt de nadruk steeds meer te liggen op een ‘kringloop-aanpak’ van de sector, om de belasting op klimaat, natuur en maatschappij (omgeving) te verminderen. ForFarmers speelt als essentiële schakel in de voedselketen een rol in deze ontwikkelingen. Bij het produceren van voeders maken we optimaal gebruik van schaarse grondstoffen. Met de Total Feed-portfolio richten we ons op het optimaal benutten van co-producten, reststromen die niet geschikt zijn voor directe humane consumptie. Specifiek voor melkveehouders bieden we hoogwaardige en passende ruwvoeroplossingen. Zo bieden we onze klanten een optimale voeroplossing die past binnen hun bedrijfsvoering. Ook zetten we ons in voor een verbetering van voederconversie onder het motto ‘meer (productie) met minder (voer)’. We nemen deel aan verschillende projecten om mest te verwerken tot energie en we zijn actief in het aandragen van manieren mest op een betere 

Change layout to 1 column

Change layout to 2 columns

manier aan te wenden (bv. Kunstmestvrije Achterhoek). Een ander voorbeeld is het project ‘vruchtbare kringloop’. In dit project richten ongeveer 100 Nederlandse melkveehouders zich op gebruik van ruw eiwit van eigen land, de mineralenkringloop, CO2-voetafdruk en ammoniakuitstoot. Met behulp van de KringloopWijzer komt informatie beschikbaar waarmee de deelnemende veehouders bedrijfsbeslissingen kunnen nemen die niet alleen goed zijn voor bodem- en waterkwaliteit en biodiversiteit, maar ook voor de resultaten van het melkveebedrijf.

Het gebruik van tools is naar onze mening van groot belang voor de agrarische sector. Door data van het boerenerf uit te lezen, te combineren en te interpreteren kunnen nieuwe stappen worden gezet in de verdere verduurzaming van de sector.

Grondstoffenmarkt

De diervoederindustrie gebruikt veel, en soms ook schaarse, grondstoffen. Voerondernemingen worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid ten aanzien van de hoeveelheid grondstoffen die ze gebruiken, de herkomst van de grondstoffen en of de grondstoffen op een duurzame manier zijn geproduceerd. We onderschrijven de noodzaak om maatschappelijk verantwoordelijk te handelen, met respect voor natuur, mens en dier. Onder meer met dit als leidraad hebben we duurzaamheidsdoelstellingen opgesteld. We onderschrijven de Sedex-code op dit gebied en zijn lid van de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja en voor Palmolie.  
Regionale inkoop en het traceren van de herkomst van diervoedergrondstoffen worden steeds belangrijker. De veranderende marktvraag van partijen in de voedselwaardeketen en de mogelijke aanscherping van de (Europese) regels voor internationale grondstofketens, leiden ertoe dat intensieve samenwerking in de keten steeds belangrijker wordt. We zijn in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en België met retailers en verwerkers in gesprek om een ketensamenwerking op te zetten voor een betere traceerbaarheid en vermindering van faalkosten tussen de verschillende ketenschakels.

Grondstofkosten vormen een aanzienlijk deel van de kostprijs van diervoeders. Grondstofprijzen fluctueren voortdurend en deze veranderingen worden doorberekend aan klanten. Onze klanten volgen de ontwikkelingen op de grondstofmarkten nauwlettend. Het inkoopproces en de combinatie van grondstoffen in het voer (de formulatie) zijn daarom zeer belangrijke activiteiten binnen ForFarmers. De grondstoffen die we verwerken in onze voeders zijn op te splitsen in micro-ingrediënten (zoals aminozuren, vitamines en mineralen) en macro-ingrediënten (zoals granen, plantaardige eiwitten, vezelrijke grondstoffen en plantaardige oliën). Sinds 2014 doen we de inkoop van micro-ingrediënten en premixen zo veel mogelijk samen met en via onze strategische partner Nutreco. Hierdoor profiteren beide partijen van schaalvoordelen.  

ForFarmers werkt met een aantal geselecteerde partijen samen in de inkoop van macro-ingrediënten. We hebben hiervoor categoriespecialisten aangesteld die over de landen heen de inkoop aansturen bij een klein aantal wereldwijde leveranciers. Daarnaast worden grondstoffen ook rechtstreeks bij akkerbouwers gekocht. De efficiëntie van het inkoopproces, de kwaliteitsbewaking van de producten en de optimalisatie van de voersamenstelling  binnen de gewenste nutritionele prestatie zijn voor ons essentieel. De belangrijkste macro-ingrediënten die we inkopen zijn graansoorten als maïs, tarwe en gerst, en plantaardige eiwitbronnen als soja-, raap- en zonnebloemschroot. Veelal zijn deze ingrediënten wél geschikt voor voeders voor dieren maar niet voor voeding voor mensen. Daarnaast richten we ons met onze duurzaamheidsdoelstellingen op het inkopen van gecertificeerde sojameel en palmolie. Tot slot verwerken we reststromen (co-producten) van de productie van voedsel voor menselijke consumptie, zoals van bierbrouwerijen en kaasproducenten. Deze reststromen kopen we in bij ondernemingen uit de regio.

De prijs van grondstoffen wordt bepaald door uiteenlopende factoren, waaronder de kwaliteit van de oogst, die sterk afhankelijk is van weersomstandigheden. Daarnaast zijn de kosten van productie, opslag, transport (onder meer beïnvloed door de waterstanden in de rivieren) en de kosten van energie van invloed op de totale inkoopprijs van grondstoffen.
Klimaatverandering kan voor meer en snellere fluctuatie van de grondstofprijzen zorgen. Dit was het geval in de zomer van 2018. Het wegvallen van een groot deel van de vraag naar granen, door de snelle afname van het aantal varkens als gevolg van de Afrikaanse varkenspest in China, zorgde in 2019 voor een niet eerder vertoonde impact op de grondstofprijzen.

Agrarische ondernemers

Veehouders in Noordwest-Europa hebben steeds vaker te maken met maatregelen die er op gericht zijn emissies van dieren te beperken, dierenwelzijn te verhogen en overlast voor omwonenden te beperken. We zien op dit gebied kansen om bij te dragen aan oplossingen voor zowel veehouders als maatschappij. Door voerconcepten continu te verbeteren, voerbenutting steeds verder door te ontwikkelen, technologische verbeteringen door te voeren in stalinrichtingen en mest op andere manieren aan te wenden, kunnen emissies (o.a. CO2, ammoniak, fosfaat, stikstof, fijnstof en geur) worden verminderd. Dit kan echter wel tot extra kosten leiden in de keten. Veehouders in West-Europa hebben door alle milieumaatregelen te maken met hogere kosten dan hun collega’s in andere delen van de wereld. Consumenten blijken niet altijd bereid een meerprijs te betalen voor meer duurzame productie, waardoor de marges in de totale keten onder druk komen te staan. We blijven ons inzetten voor een reële vergoeding van veehouders voor deze duurzame productie.
Tezamen met een krappe arbeidsmarkt, leidt deze situatie tot verdere schaalvergroting en professionalisering in de sector. Schaalvergroting, transparantie en beschikbaarheid van data zorgen ervoor dat een aantal veehouders hogere eisen stelt aan de wijze van verkrijgen van voer en advies. De geïntegreerde oplossing die wij leveren is daarbij effectief. We investeren daarom continu in verbetering van onze Total Feed-aanpak, waaronder in concepten en mogelijkheden die inspelen op nieuwe milieumaatregelen. We gebruiken deze kennis en ervaring in alle landen waarin we actief zijn.

Herkauwerssector

We zijn binnen de herkauwerssector vooral actief in de melkveehouderij. Daarnaast zijn we actief in de geiten- en in de schapensector. De ontwikkelingen in deze sector verschillen per land. Behalve in het Verenigd Koninkrijk profiteert de Noordwest-Europese zuivelsector van de sterke exportpositie door een productportfolio met een hoge toegevoegde waarde en een mondiaal toenemende vraag naar zuivelproducten, vooral vanuit Azië.

Nederlandse melk- en rundveehouders moesten hun productie in 2019 verminderen en soms zelfs hun veestapels verkleinen, om de fosfaatuitstoot onder het door de Europese Commissie vastgestelde plafond te brengen. In België nam de melkproductie licht toe en in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bleef de productie nagenoeg stabiel. In Polen steeg de melkproductie licht, vooral als gevolg van de professionaliseringsslag van de lokale melkveehouders.

In de markten waarin we actief zijn, zien we meer differentiaties in de melkstromen. Door de aantrekkende consumentenvraag in Duitsland naar non-GGO voeding, stijgt de interesse in VLOG-gecertificeerde (Verband Lebensmittel Ohne Gentechnik) voeders onder veehouders in België en Nederland, die veel producten naar dit land exporteren.
In het Verenigd Koninkrijk nam de schapenpopulatie in 2019 fors af als gevolg van de onzekerheid rond exportmogelijkheden in relatie tot Brexit.
De geitenstapel in Nederland heeft zich, na groei in de afgelopen jaren, in 2019 gestabiliseerd.

 

Varkenssector

Wereldwijd heeft de varkenssector te maken met de gevolgen van de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest, eerst in China en inmiddels in steeds meer landen in Azië. China was het thuisland van circa 50% van het mondiale aantal varkens. Sinds de start van de uitbraak van de ziekte in augustus 2018 is het dierenaantal daar naar schatting met 30%-50% afgenomen. Daardoor is er nu wereldwijd een tekort aan varkens, en is de vraag vanuit Azië naar varkensvlees uit de rest van de wereld enorm toegenomen. Varkensprijzen zijn daardoor significant gestegen tot zelden eerder vertoonde niveaus.

Varkenshouders in Continentaal Europa produceren zowel voor de lokale markt als voor de export. Terwijl de vraag vanuit Azië naar varkensvlees substantieel is, en de mondiale vraag blijft groeien, is de Europese vraag stabiel tot licht dalend. In de meer dichtbevolkte gebieden als Nederland en West-Duitsland keert het sentiment zich steeds meer tegen de intensieve varkenshouderij. Dit leidt tot meer lokale regelgeving, bijvoorbeeld om geuroverlast tegen te gaan of het dierenwelzijn te verbeteren. De ‘warme sanering’ van de varkenshouderij in Nederland is een voorbeeld van een vrijwillige regeling die erop is gericht in bepaalde gebieden de geuroverlast voor omwonenden te verminderen. De overheid heeft in het kader van deze regeling al ten minste €180 miljoen beschikbaar gesteld om de varkensrechten op te kopen van varkenshouders die besluiten te stoppen. Daarmee wordt de veehouder gecompenseerd en verkleint de overheid de varkensstapel.

In Duitsland gelden ook eisen voor wat betreft de hoeveelheid stikstofhoudende meststoffen die mogen worden uitgereden op het eigen boerenerf. De doelstelling is om meststoffen beter te benutten en de uitstoot van ammoniak en de vervuiling van grondwater te verminderen. Varkenshouders in Nederland en Duitsland waren hierdoor terughoudend in het investeren in de uitbreiding van de veestapel, terwijl andere landen in Europa profiteerden van de groeiende vraag vanuit Azië.

Varkenshouders in België hadden in het afgelopen jaar te maken met de gevolgen van een uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen. Verdere verspreiding van de dierziekte naar varkens werd voorkomen door accuraat handelen van de overheid en doordat voerondernemingen, waaronder ForFarmers, uit voorzorg hygiëneprotocollen in acht namen. Desondanks blokkeerde een aantal Aziatische landen de import van Belgische varkensproducten, met een druk op de prijzen als gevolg. Een aantal varkenshouders besloot, onder meer hierdoor, (tijdelijk) te stoppen.

In het Verenigd Koninkrijk wordt een groot deel van de markt bediend door drie grote varkenshouderijen: BQP, Wayland Farms (onderdeel van Cranswick) en Brydock Farms (onderdeel van Karro). In 2019 werd BQP overgenomen door Pilgrim’s Pride, een Braziliaans bedrijf dat vooral actief is in de verkoop van pluimveeproducten. Dit is een voorbeeld van diversificatie over sectoren.
In het Verenigd Koninkrijk worden varkens, in tegenstelling tot de andere landen waarin ForFarmers actief is, vooral buiten gehouden. De varkenssector voorziet daar in circa 60% van de lokale vraag. De noodzakelijke import, vooral uit Europa, zou in de toekomst kunnen worden belemmerd door effecten van de Brexit. Veehouders zijn echter zeer terughoudend bij het investeren in uitbreiding van hun veestapel, zolang ze niet meer zekerheid hebben over de toekomstige handelsovereenkomsten. ForFarmers verwacht dat, wanneer er meer duidelijkheid is, veehouders in het Verenigd Koninkrijk hun veestapels mogelijk zullen uitbreiden, vooral in varkens en pluimvee. 

In Polen is sprake van een voortdurende consolidatie van boerenbedrijven en toenemende integraties van voerondernemingen, vleesvarkensbedrijven en slachterijen. In Oost Polen is door de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest het aantal zeugen significant teruggelopen.

Naast diversificatie vinden in sommige landen juist ontwikkelingen plaats op het gebied van virtuele ketenintegratie. Retailers in het Verenigd Koninkrijk onderscheiden zich op dit vlak al langere tijd. In Nederland zijn sectorbreed diverse initiatieven ontwikkeld en ook in Duitsland wordt daar nu een begin mee gemaakt. Bij virtuele ketenintegraties van voeronderneming tot retailer, neigen de grote retailers eerder gesprekken aan te gaan met voerondernemingen die landelijk actief zijn, dan met meer regionaal opererende ondernemingen.

Pluimveesector

De Europese consument kiest steeds vaker voor gevogelte, omdat dit als betaalbaar, en door sommigen als gezonder en duurzamer, wordt gezien. In Nederland gaat de voorkeur van de consument uit naar vlees van langzaam groeiende kippen en biologische of vrije-uitloop eieren. In Duitsland wordt de traditionele kip volgens het ‘Initiative Tierwohl’ geproduceerd. Daarbij worden bepaalde criteria gehanteerd voor dierenwelzijn, waarvoor de pluimveehouder wordt gecompenseerd. Pluimveehouders in beide landen voeren hun dieren met speciaal ontwikkelde welzijnsvoeders. Die zijn weliswaar duurder, maar brengen ook meer op voor deze niet-conventionele veehouders.
In andere Europese landen blijft de conventionele productie echter nog de standaard, met name voor de export. De concurrentie komt vooral uit Polen en Oekraïne. Met ons 60% belang in het Poolse pluimveevoerbedrijf Tasomix hebben we onze concurrentiepositie in het pluimveesegment verstevigd en onze groeimogelijkheden vergroot. De pluimveemarkt in Polen blijft groeien, zowel in de geïntegreerde keten als in de vrije markt. Er wordt slachtcapaciteit bijgebouwd om de groei van de vleeskuikenketen te faciliteren. Er vindt ook steeds meer consolidatie plaats tussen slachterijen, waardoor kleinere slachterijen verdwijnen.

Ook in het Verenigd Koninkrijk groeit de pluimveesector. In België werden pluimveehouders in 2019 geconfronteerd met de uitbraak van vogelgriep. De stallen waar het virus werd geconstateerd moesten worden geruimd en bleven tijdelijk leeg. Dit was met name het geval bij stallen voor leghennen en ouderdieren.

Biologische sector

De biologische sector professionaliseert zich steeds verder en groeit gestaag als gevolg van de toenemende consumentenvraag. Consumenten zijn steeds vaker bereid de hogere prijs voor biologische producten te betalen. Het rendement voor biologische veehouders is daardoor goed. Desondanks blijft de biologische sector vergeleken met de gangbare veehouderij een nichemarkt. In 2019 groeide de sector minder hard dan in voorgaande jaren. Beschikbaarheid van biologische grondstoffen is daarbij een punt van aandacht.

We hebben met Reudink een leidende positie in de biologische markt in Europa. Voor de productie van de biologische voeders beschikken we over een gespecialiseerde fabriek in Nederland, waar ook biologisch voer voor andere voerproducenten wordt gemaakt. Ook in het Verenigd Koninkrijk hebben we een groeiend marktaandeel in de biologische sector.

Paardensector

De paardensport en paardenhouderij in België, Duitsland en Nederland hebben de afgelopen jaren verder aan populariteit gewonnen. Het aantal dekkingen in de fokkerij groeit sinds een aantal jaren weer en de ruitersportcentra zien de (recreatieve) instroom van jeugd en ouderen toenemen. Ook de gespecialiseerde on- en offline retail profiteert van de toenemende aandacht voor de paardensport. Bovendien floreert de handel in (recreatieve) sportpaarden die zijn gefokt in België, Duitsland of Nederland. Sportbonden zien hun ledenaantallen echter wat teruglopen.

Recreatieve paardenhouders hebben steeds vaker een voorkeur voor producten zonder granen, voor melasse en voor non-GGO producten. Ook in de paardensport doen data-gedreven oplossingen en/of hulpmiddelen hun intrede waardoor rantsoenen nog beter op de individuele behoefte van het (sport)paard kunnen worden afgestemd. Pavo, het merk waaronder ForFarmers al ruim 50 jaar de paardensector bedient, speelt in op deze trends. Pavo vernieuwde haar online platform in 2019, wat resulteerde in een aanzienlijke toename in traffic op de site en daardoor tot meer omzet. 

Mengvoerindustrie en concurrentiepositie ForFarmers

De mengvoermarkt is internationaal gezien sterk gefragmenteerd. In alle markten vinden consolidaties plaats, zowel van boerenbedrijven als van voerondernemingen. Het aantal dieren, verspreid over de verschillende markten, blijft echter nagenoeg gelijk hoewel dit per sector anders kan zijn.

De drie belangrijkste spelers in Nederland - ForFarmers, Agrifirm en De Heus - hebben een gezamenlijk marktaandeel van circa 65%. De overige 35% is verdeeld over circa 75 andere voerproducenten.

De drie grootste voerondernemingen in het Verenigd Koninkrijk - AB Agri, ForFarmers en 2Agriculture - hebben een gezamenlijk marktaandeel van circa 40%. Daarnaast zijn er ongeveer 150 middelgrote en kleinere spelers actief in de Britse markt.

Door de overname in 2018 van Voeders Algoet is ForFarmers de op een na grootste voeronderneming in België geworden, na Arvesta (het voormalige Aveve) en voor VandenAvenne (nummer 3). Tezamen hebben deze drie producenten een marktaandeel van circa 35%, in een speelveld van zo’n 50 bedrijven. Eind 2019 kondigde Agrifirm aan samen te gaan werken met Quartes in België. Als gevolg hiervan zullen de vier grootste voerondernemingen (inclusief Quartes/Agrifirm) een marktaandeel hebben van iets meer dan 40%.

In de gefragmenteerde Duitse markt zijn Agravis, DTC, Bröring en ForFarmers de belangrijke voerbedrijven, met een gezamenlijk marktaandeel van circa 35%. Duitsland telt verder zo’n 300 middelgrote en kleinere spelers, vaak eigendom van een coöperatie of van een of meerdere familie(s).

 

Sinds 2018 is ForFarmers ook actief in de snelgroeiende Poolse markt, die meer geconsolideerd is. Bovendien zijn veel voerondernemingen in Polen actief in geïntegreerde ketens. De drie grootste voerbedrijven op de vrije markt - Cargill, De Heus en Wipasz - hebben een gezamenlijk marktaandeel van bijna 40%. Sinds de overname van 60% van de aandelen van Tasomix in 2018, bekleedt ForFarmers de vierde positie in de markt in Polen. Ten tijde van de overname vond de productie van Tasomix voornamelijk plaats in de fabriek in Biskupice, en in de kleine fabriek in Kaboro. In de tweede helft van 2018 is de nieuwe fabriek in Pionki geopend, met een maximale capaciteit van 350 duizend ton. Naast de top vier voerondernemingen zijn er ongeveer 35 andere vrije spelers actief in de Poolse mengvoermarkt.

 

Zelfstandige adviseurs en digitale platforms krijgen naast de traditionele spelers in de mengvoerindustrie steeds meer een positie in het concurrentieveld. In het Verenigd Koninkrijk hebben zelfstandige adviseurs al langere tijd een rol in de markt. Daarentegen zien we dat er door consolidatie, transparantie, toenemende regelgeving en complexiteit in de keten, en een grotere beschikbaarheid van data, meer behoefte is aan een optimale samengestelde vorm van voer en advies. De geïntegreerde oplossing is een antwoord op deze ontwikkelingen. We investeren daarom continu in verbetering van onze Total Feed-aanpak, waaronder in concepten en mogelijkheden die inspelen op nieuwe milieumaatregelen. Hierin verschilt ForFarmers van een aantal concurrenten.

Change layout to 1 column

 

Change layout to 2 columns

We laten de productie van premixen over aan andere gespecialiseerde spelers in de keten, en kopen deze, in lijn met onze keuze samen te werken met strategische partners, onder meer in via en met Nutreco. Schaalgrootte en focus zijn cruciaal om concurrerend en leidend te kunnen zijn in de voerketen. We richten ons daarom op het versterken van marktposities door autonome groei en door het doen van overnames in de markten waarin we actief zijn. Daardoor kunnen we synergievoordelen realiseren. Daarnaast kijken we naar nieuwe markten in Europa+ (Europa en haar grensgebieden).

Om onze schaalgrootte optimaal te benutten werken we met het One ForFarmers-programma onder meer aan kennisontwikkeling en -uitwisseling die we inzetten voor innovatie en breed inzetbare voeroplossingen. In het kader van dit programma worden op allerlei terreinen best practices gedeeld - zoals op het gebied van supply chain, administratie en marketing - om processen structureel te verbeteren en zo kostenefficiënt mogelijk te werken.

Overheid

Wetgeving

De kaders van wet- en regelgeving voor de agrarische sector worden veelal op Europees niveau ontwikkeld. Echter, de landspecifieke implementatie wordt lokaal of privaatrechtelijk bepaald en kan aanzienlijk scherper worden aangezet dan de oorspronkelijke Europese kaders. De focus van de wet- en regelgeving ligt vooral op het terugdringen van antibioticagebruik in de sector, verbetering van dierenwelzijn en, in het licht van klimaatverandering, in het bijzonder op het verlagen van de milieuvoetafdruk. Er wordt daarnaast steeds meer aandacht besteed aan een ‘kringloopaanpak’ waarbij onder andere grondstoffen en reststromen die niet geschikt zijn voor directe humane consumptie worden gebruikt voor de productie van voer. ForFarmers verwerkt deze co-producten in mengvoer en levert deze producten ook rechtstreeks aan de veehouder als onderdeel van de Total Feed-portfolio.

In Nederland lag de nadruk in de melkveesector op het terugdringen van fosfaatuitstoot en CO2 en recentelijk vooral ook op het verminderen van stikstofdepositie (ammoniakdepositie). In de zomer van 2019 werd het Programma Aanpak Stikstof (PAS) systematiek door de Raad van State afgewezen en werden bouwprojecten vervolgens stopgezet en nieuwe vergunningen niet verleend. Om uit deze impasse te komen kondigde de Nederlandse regering korte en langere termijn maatregelen aan om de stikstofdepositie te verminderen. De maatregelen waren met name gericht op de veehouderij (in eerste instantie een extreme afroming van bestaande stikstofrechten). Dit leidde tot onrust onder boeren en bouwers. Vooral het eenzijdig aanwijzen van de veehouderij als grootste veroorzaker van stikstofuitstoot en de wijze waarop de uitstoot van de sector was gemeten was aanleiding tot boerenprotesten. In december vonden het kabinet en het Landbouw Collectief elkaar in een pakket aan maatregelen dat al op korte termijn kan worden ingevoerd, zoals het aanpassen van het eiwitgehalte van het veevoer, koeien meer in de wei en technische maatregelen bij het uitrijden van mest.

In Duitsland is de ‘Düngeverordnung’ van kracht, die zich voornamelijk richt op mestaanwending. Daarnaast wordt er steeds meer nadruk gelegd op dierenwelzijn. De tweede fase van ‘Initiative Tierwohl’ is ingegaan, een programma dat zich richt op welzijnsconcepten, waaronder meer ruimte voor dieren. In 2019 stelden politici in Duitsland voor om het btw-tarief op vlees te verhogen, om vleesconsumptie te verminderen, dierenwelzijn te verbeteren en klimaatverandering tegen te gaan. Dit voorstel is echter niet aangenomen.

Het toevoegen van antibiotica aan veevoer wordt in Nederland en Duitsland al enige jaren niet meer toegestaan. In België gelden hiervoor inmiddels ook aangescherpte regels en wordt voortgang geboekt met de reductie van antibiotica in voer, dat vooral in de varkenssector nog plaatsvindt. Ook in het Verenigd Koninkrijk is het antibioticagebruik in voer in 2019 verder teruggebracht. ForFarmers werd ‘sterk aanbevolen’ voor de 2019 Antibiotic Guardian award vanwege de aanhoudende inzet van de onderneming om met voer en advies de mondiale uitdaging van antimicrobiële resistentie aan te pakken. We gebruiken onze kennis en ervaring om veehouders er van te overtuigen dat het met goed voer en aandacht voor hygiëne op het boerenerf steeds minder nodig is om medicatie aan voer toe te voegen.

In Polen neemt de weerstand tegen het gebruik van genetisch gemodificeerde soja toe. Er wordt aan maatregelen gewerkt om het gebruik ervan te reduceren. De Poolse regering zet daarnaast meer druk op voerproducenten om grondstoffen uit Polen te gebruiken. Daardoor zouden kwaliteit en prijs ondergeschikt worden in de aankoopbeslissing.

Tot slot zal Brexit invloed hebben op de hele sector. Het is nog niet met zekerheid te voorspellen wat de impact precies zal zijn.

Retail

Retailorganisaties hebben een grote invloed op de voedselproductieketen. In algemene zin zijn retailers een belangrijke aanjager voor kostenbeheersing en verdere efficiëntie in de aanvoerketen. Hun invloed verschilt echter per land. Retailers in het Verenigd Koninkrijk zetten in 2019 bijvoorbeeld aanzienlijke druk op de zuivelsector door het ontketenen van een prijzenslag. In Nederland verkoopt een groeiend aantal supermarktketens alleen nog eieren en pluimveevlees dat is geproduceerd binnen concepten met extra aandacht voor dierenwelzijn. Deze speciale eisen gelden niet, of in mindere mate, voor exportmarkten, waar het merendeel van de pluimveeproductie uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Duitsland en België naartoe gaat.
Retailers willen ook steeds meer transparantie over de herkomst van voedsel en een beheersbare keten. Onder de noemer ‘virtuele ketenintegratie’ worden met vaste leveranciers concepten ontwikkeld om door de hele keten binnen een bepaald concept te leveren. ForFarmers is dankzij haar sterke positie in de markt en de goede contacten met alle relevante partijen goed gepositioneerd in dit speelveld. Onze duurzaamheidsdoelstelling om 100% gecertificeerde soja en palmolie te kopen draagt hier eveneens aan bij.

 

 

Consumenten

Non-gouvernementele organisaties (ngo’s) spelen een belangrijke rol in het agenderen van onderwerpen in het maatschappelijk debat, zoals de CO2-voetafdruk van de agrarische sector, de impact van stikstofdepositie op de natuur, dierenwelzijn, fijnstof- en geuroverlast van de intensieve veehouderij, en de herkomst van voedsel. Dit leidt tot een groeiende consumentenvraag naar biologische en/of lokaal geproduceerde voedingsmiddelen. Prijs en gemak blijven echter een factor van betekenis voor de consument.

Vooral in Duitsland is sprake van grote consumenteninteresse voor zuivelproducten die zijn geproduceerd zonder gebruik te maken van genetisch gemodificeerde grondstoffen (non-GGO). Dit is van invloed op de export van zuivelproducten vanuit Nederland en België, en dus op de vraag van lokale melkveehouders naar non-GGO voeders.

Consumenten in Noordwest-Europa kiezen steeds vaker alternatieven voor rood vlees, zoals kip en vis, plantaardige vleesvervangers of vegetarische voeding. Onderzoeken laten echter zien dat de gemiddelde consumptie per persoon van dierlijke eiwitten, waaronder vlees, nog niet daalt.

Het aantal mensen dat om uiteenlopende redenen minder vlees eet, vraagt om de ontwikkeling van alternatieve eiwitbronnen, zoals plantaardige eiwitten, insecten en kweekvlees. Hoewel de vraag naar alternatieven nog klein is in vergelijking met de vraag naar dierlijke eiwitten, zal deze ontwikkeling zich doorzetten. Naar verwachting speelt dit eerder in Europa dan in de meeste andere regio’s.

Change layout to 1 column

Trends per speler in de keten
 

 

1 Bron: ABN AMRO rapport: Alles van Waarde, juli 2017 (https://insights.abnamro.nl/2017/06/alles-van-waarde-circulariteit-door-sectoren-heen/)